Finansal Istikrar Raporu aciklandi

Turkiye Cumhuriyet Merkez Bankasi, Finansal Istikrar Raporunu Yayimladi. Raporda ABD Merkez Bankasi Fednin para politikasinda yasanan normallesme sureci gelismekte olan ulkelere yonelik sermaye akimlarini olumsuz etkilemistir. ABDde faiz artiriminin yakin bir zamanda yapilmayacagi ve dusuk faiz ortaminin surecegi beklentisiyle yilin ikinci ceyreginde gelismekte olan ulkelere portfoy girisleri yeniden baslamistir. Onumuzdeki donemde Fedin faiz artis hizi ve zamanlamasinin, Avrupa Merkez Bankasinin olasi varlik alimlari ile jeopolitik risklerin sermaye hareketleri uzerinde etkili olmasi beklenmektedir denildi.

Sermaye akimlarindaki oynaklik ve para politikalarindaki siki durusun gelismekte olan ulkelerde ic talebi sinirladigi, ABDdeki olumlu ekonomik gorunum ve Euro Bolgesinin resesyondan cikmasinin ise dis talep kanaliyla buyumeyi olumlu etkilediginin belirtildigi raporda Finansal Istikrar Raporunun 2013 yili Kasim ayinda yayimlanan son sayisindan bu yana, finansal sistemimizin ulusal ve uluslar arasi olcekteki dalgalanmalara karsi dayanikli yapisini korudugu ve risk profilinde kayda deger bir degisikligin olmadigi gorulmektedir. Ilgili otoritelerce yururluge konan makro-ihtiyati tedbirlerin de katkisiyla ulkemiz finansal sisteminin guc kazanacagi ve olumsuz kosullar altinda bile faaliyetlerini etkin bir sekilde surdurecegi degerlendirilmektedir. Cekirdek yukumluluklerin toplam fonlar icerisindeki payinin makul seviyelerde seyretmesi, bankacilik sisteminin olasi ic ve dis soklara karsi dayanikliligi acisindan onem arz etmektedir. Bu baglamda kredimevduat rasyosundaki egilimler Bankamizca yakindan takip edilmektedir. TCMB gerekli gordugu takdirde TL zorunlu karsiliklara odenecek faizi bu rasyonun daha guvenli seviyelere cekilmesi icin ozendirici bir arac olarak ele alabilecektir ifadelerine yer verildi.

ONE CIKAN BASLIKLAR

Merkez Bankasinin yayimladigi raporda one cikan basliklar soyle:

Turkiye, gelismekte olan ulkeler icinde 2011-2013 yillari arasinda krediGSYIH orani en cok artan ve yillik nominal kredi buyumesi en yuksek olan ulkelerden biridir. 2013 yilinin ilk yarisinda tarihi dusuk seviyelere gerileyen faiz oranlarinin ve uzayan vadelerin de etkisiyle konut ve ihtiyac kredileri; Mayis ve Haziran aylarinda ise ozellikle ozellestirmelere bagli olarak kullandirilan yabanci para proje finansmani kredileri kredi buyumesinde belirleyici olmustur.

2013 yili sonundan itibaren kuresel likidite kosullarinin degismesine ve kuresel piyasalardaki oynakligin artisina bagli olarak kredi buyumesinde yavaslama baslamistir. Soz konusu yavaslama 2014un ilk ceyreginde guclenmis olsa da, son donemde finansal kosullarda gozlenen toparlanma kredi buyumesindeki dususun yilin kalaninda daha ilimli olabilecegine isaret etmektedir.

Tahsili gecikmis alacak oranlarinda kredi buyumesindeki azalmaya paralel olarak sinirli yukselisler gozlenmekle birlikte bu durum toplam TGA oraninin genel seyrinde bir sapmaya yol acmamistir. 2013 yilindan itibaren azalis egilimindeki ceklerin karsiliksiz cikma orani ise kademeli bir sekilde dusmeye devam etmistir.

Sermaye akimlarinda gorulen dalgalanmalara ragmen bankacilik sektoru dis borclarini uygun maliyetlerle yenileyebilmektedir. Dis kaynaklara erisimde zorluklarin yasanmasi halinde, bankalarin yeteri kadar yabanci para likit varliga sahip oldugu degerlendirilmektedir.

Bankacilik sisteminin kisa vadeli likidite soklarina karsi olan dayanikliligi yuksek seyretmekte, guclu likidite pozisyonu orta ve uzun vadede maruz kalinabilecek likidite risklerini sinirlandirmaktadir.

Son donemde faiz oranlari ve doviz kurlarindaki dalgalanmalar bankacilik sektorunun karliliginin yani sira sermaye yeterlilik oranini da olumsuz etkilemis, ancak soz konusu oran yasal ve hedef rasyolarin uzerinde kalmaya devam etmistir. 2008 kuresel krizinde yasanan dalgalanmalar esas alinarak olusturulan makro senaryo analizi sonucunda, sektorun TGA oraninda ve sermaye yeterliliginde yasanabilecek bozulmanin sinirli olacagi ve sektor sermaye yeterliliginin yasal rasyonun uzerinde kalmaya devam edecegi gorulmustur.

Tuketici guvenindeki zayiflama, yukselen kredi faizleri ve makro-ihtiyati tedbirler; basta bireysel kredi karti bakiyeleri ve tasit kredileri olmak uzere hanehalki yukumluluk buyumesini sinirlarken, kur hareketleri hanehalki varliklarini guclendirmistir.

Bireysel kredi kartlarinda taksitli bakiyelerin, taksitli bakiyeler icinde ise daha uzun vadeli bakiyelerin payi gerilemektedir. Uzun vadeli bakiyelerin payindaki gerilemenin asamali olarak bir sure daha devam etmesi beklenmektedir.

Tuketici kredilerinin mevcut egilimi, 2014 yilinda cari dengede belirgin bir iyilesme olacagina isaret etmektedir.

Gercek kisilere ait YP mevduatlardaki buyumenin agirlikli olarak buyuk montanli hesaplardan kaynaklandigi ve hanehalkinin genel tasarruf egilimini yansitmadigi gorulmektedir. Ayrica, YP tasarruf mevduatindaki artista, 2013 yili ikinci yarisindan itibaren artmaya baslayan para takasi islemlerinin onemli bir etkisinin bulundugu, soz konusu etki haric birakildiginda TLden YPye mevduat gecisinin daha sinirli oldugu degerlendirilmektedir.

Reel sektorun finansal yukumluluklerinde Turk lirasinda yasanan deger kaybina bagli olarak artis yasanmistir. Ancak, YP firma kredi kullaniminda gorulen azalma egilimi ve gorece sinirli yurt disi yukumluluklerin uzun vadeli yapisi finansal istikrar acisindan olumlu olarak degerlendirilmektedir.

G20 kararlari dogrultusunda, kuresel finansal reformlar kapsamindaki calismalar devam etmektedir.

Raporda yer alan Turkiyede Konut Kredilerinin Mikro Dinamikleri isimli calismada, konut kredilerinde yasanan talep artisinin daha cok orta alt ile orta gelirli ve 35 yas alti kisilerden kaynaklandigi, soz konusu gelir gruplarinda dusuk segment konut degerlerinden yuksek segment konut degerlerine gecis yasandigi sonucuna varilmaktadir.

Raporda yer alan Turkiyede Turev Urun Kullanimini Etkileyen Faktorler isimli calismada, turev urun kullaniminin istatistiksel olarak anlamli belirleyicileri firma buyuklugu, ithalat, YP kredi borcu, kaldirac orani ve kar marji olarak bulunmustur.

Raporda yer alan Ticari Mevduatlarinin Is Cevrimleri Boyunca Davranisi: Bir Gelismekte Olan Ulke Ornegi isimli calismada, Turkiyede ticari mevduatlarin is cevrimlerine karsi hareket ettigi sonucuna varilmistir. Diger bir ifade ile, firmalar iktisadi stres donemlerinde yatirim yapmaktan imtina ederek ihtiyat saiki ile kaynaklarini mevduat gibi nispeten daha likit formlarda tutmaktadir.

Raporda yer alan Makroihtiyati Politikalar ve Ilimli Is Cevrimleri Uzerine Ampirik Bir Calisma: Firma Bazinda Turkiye Ornegi isimli calismada, TCMB tarafindan uygulanan yakin donem politika cercevesinin, finansal piyasalar ve reel kesim arasindaki guclu iliskiden kaynaklanan kucuk ekonomik soklarin reel ekonomiye olasi buyuk etkilerini sinirlamada finansal amplifikasyonun gucunu zayiflatmada etkili oldugu sonucuna varilmistir.

Raporda yer alan Turkiyede Reel Sektor Firmalarinin Turev Islemleri ve Finansal Risk Yonetimi isimli calismadaki analizler turev islemlerde doviz kisa pozisyonlarin cok onemli bir bolumunun bilanco icindeki doviz pozisyonlari yahut ihracata bagli olarak ortaya cikan YP nakit girisleri ile iliskili olduguna isaret etmektedir.

+Haberler724